Forum www.powstaniewlkp.fora.pl Strona Główna www.powstaniewlkp.fora.pl
Forum Komisji Historycznej TPPW w Poznaniu. Prosimy o zarejestrowanie się.
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   GalerieGalerie   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Cmentarze poznańskiej Cytadeli

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum www.powstaniewlkp.fora.pl Strona Główna -> Pamiątki
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Zdzisław




Dołączył: 28 Gru 2007
Posty: 489
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 10 razy
Ostrzeżeń: 0/5

PostWysłany: Sob 23:59, 11 Paź 2008    Temat postu: Cmentarze poznańskiej Cytadeli

(Na cmentarzach poznańskiej Cytadeli znajduje się wg. spisu : na cmentarzu powstańców wlkp. i żołnierzy poległych w latach 1918-20 - 391 nagrobków: kwatera 7 - 235,kwatera 8 - 81,kwatera 9 - 75 (w tym 1 - zbiorowy); dochodzi do tego kilka nagrobków z kwatery lotników oraz nagrobki zmarłych po Powstaniu jego uczestników . Zachęcam do zapoznania się z poniższym artykułem jak i książką Wiesława Olszewskiego - "Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli", Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008 – dr Zdzisław Kościański .)


Wszystkie groby na Cytadeli spisane i opisane
Piotr Bojarski
2008-09-29, ostatnia aktualizacja 2008-09-29 21:48
Nekropolia na poznańskiej Cytadeli doczekała się pierwszego kompletnego opracowania. Pięknie wydany tom ważący 2,5 kilograma ma zdecydowanie więcej zalet niż wad
Opracowanie prof. Wiesława Olszewskiego, historyka UAM, to opasły, 600-stronicowy tom, bogato ilustrowany zarówno archiwalnymi zdjęciami, jak i współczesnymi fotografiami miejsc pochówku na Cytadeli. Te ostatnie - często zachwycające uchwyconym na nich klimatem tego szczególnego miejsca - wykonali Konstancja i Adam Pleskaczyńscy. Konstancja Pleskaczyńska opracowała też książkę graficznie.

Aż trudno uwierzyć, ale praca Olszewskiego to pierwsze tak szczegółowe opracowanie o charakterze inwentaryzacyjno-źródłowym poświęcone Cytadeli. Wcześniejsze publikacje miały charakter artykułów czy przewodników. Olszewski sięgnął do wszelkich dostępnych dla historyka źródeł, a w przypadku ich braku - jak np. na cmentarzach św. Wojciecha czy prawosławnym - posłużył się wizją lokalną, porównując potem słabo zachowane napisy nagrobne z zapisami w parafialnych "Księgach Zmarłych".
Olszewski zaczął od opisu dziejów nekropolii na stokach Cytadeli, a więc także od początków samej twierdzy. Z jej rozwojem związane były skomplikowane losy cmentarza parafii św. Wojciecha. W 1831 r. niemieccy wojskowi - ewangelicy - otrzymali zajęty wcześniej przez wojsko kościół Karmelitów Bosych, co dało początek ewangelickiemu kościołowi garnizonowemu - a w dłuższej perspektywie - także cmentarzowi garnizonowemu na stokach Cytadeli.

Olszewski nie ogranicza się do podawania suchych faktów. Przypomina, że w 1846 r. cmentarze na stokach Cytadeli były miejscem nieudanej próby koncentracji powstańczej. Na cmentarzu garnizonowym i św. Wojciecha zgromadziło się około dwustu osób, ale przyszli insurenci zaczęli się spierać, nie posiadali też dostatecznej ilości broni. Prusacy zorientowali się, co się święci i ogłosili alarm. "A zatem, cmentarny stok był dla Poznańczyków tym, czym dla podchorążych z roku 1830 - warszawskie Łazienki. Z tą jednakże różnicą, że mieli dużo mniej szczęścia - gdyż do twierdzy, którą planowali zająć, co prawda trafili, ale nie w charakterze zwycięzców, jak to sobie wyobrażali" - podsumowuje Olszewski.

Ogromna większość tomu to szczegółowe opisy części składowych nekropolii na Cytadeli lub ich reliktów. Każdy rozdział jest bogato ilustrowany, a dodatkowo posiada tablice inwentaryzacyjne, które pomagają nie tylko znaleźć poszukiwaną mogiłę, ale także prostują ewidentne błędy, popełnione w przeszłości. Opracowanie informuje o mało znanych faktach - np. o tym, że w kwaterze V cmentarza garnizonowego spoczywają weterani powstania styczniowego, którym w międzywojennej Polsce przysługiwały uprawnienia kombatanckie, a także wojskowy pochówek.

Zastrzeżenia budzą jedynie niektóre zbędne, a rażące komentarze, jakimi autor pracy opatruje opisywane przez siebie kwatery. "W roku 1998 Związek Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego - Oddział Wlkp. ulokował tu symboliczny nagrobek z granitu, o szpecącej to miejsce prostackiej formie" - taką notą Olszewski opatrzył symboliczne miejsce pochówku Zbigniewa Kosmowskiego i Bogdana Dybizbańskiego, harcerzy z gimnazjum św. Marii Magdaleny i członków organizacji niepodległościowej, rozstrzelanych w 1947 r. przez UB za zamach na działacza ZWM. Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że w kilku podobnych przypadkach autor mimowolnie daje upust swoim głęboko lewicowym przekonaniom, co w pracy o takim charakterze nie powinno mieć miejsca.

Mimo tych emocjonalnych wtrętów "Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli" robią wrażenie ogromem wykonanej pracy. Skłaniają również do smutnej, bardzo współczesnej refleksji. "Książka nie mogłaby w ogóle powstać, gdyby nie jej sponsorzy. Władze miasta Poznania nie wykazały bowiem żadnego zainteresowania jej edycją" - napisał we wstępie prof. Olszewski. Środki na księgę dały władze UAM, Fundacja Lanckorońskich i Bank Zachodni WBK SA. Inwentaryzację grobów wspomógł też finansowo poprzedni wojewoda Tadeusz Dziuba.

Wiesław Olszewski - "Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli", Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008.


Źródło: Gazeta Wyborcza Poznań
[link widoczny dla zalogowanych]


Post został pochwalony 0 razy
Powrót do góry
Zobacz profil autora
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum www.powstaniewlkp.fora.pl Strona Główna -> Pamiątki Wszystkie czasy w strefie EET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach

fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Regulamin